Từ võ đài Canelo đến cuộc ẩu đả trong tiệc mừng em bé: Hồ sơ lao dốc của Billy Joe Saunders

Tháng 5 năm 2026, tại Arlington, Texas, Billy Joe Saunders bước vào hiệp thứ tám với Saul 'Canelo' Alvarez. Anh đã thua hiệp đó. Anh thua bằng kỹ thuật. Nhưng khi giơ tay ra hiệu dừng, huấn luyện viên của anh không nhìn vào mắt anh. Đó là dấu hiệu cuối cùng trong một sự nghiệp vốn được xây dựng bằng sự kiêu ngạo. Năm năm sau, người ta thấy Saunders không còn đấm trong nhà thi đấu. Anh đấm trong tiệc mừng em bé. Tôi là Hồ Nam. Tôi làm podcast thể thao ở Quảng Châu. Nhưng tôi gốc Việt Nam và tôi đã theo dõi Saunders từ khi anh ta còn là tay đấm trẻ ở Hatfield. Câu chuyện về Saunders là câu chuyện về một tài năng bị chính bản thân mình đánh bại. Saunders sinh ra ở Hertfordshire. Anh đoạt HCV tại Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung năm 2026 và từng được đánh giá là một trong những tay đấm nghiệp dư triển vọng nhất nước Anh. Anh chuyển sang chuyên nghiệp năm 2026. Anh giữ đai WBO hạng trung năm 2026 sau khi đánh bại Andy Lee tại Manchester Arena. Đó là đỉnh cao đầu tiên. Nhưng ngay sau đó, anh vướng vào bê bối doping. Ủy ban Thể thao bang Massachusetts từ chối cấp phép thi đấu cho anh sau khi anh thất bại trong một cuộc kiểm tra chất kích thích. WBO treo giò anh sáu tháng. Đến tháng 1 năm 2026, án treo giò được dỡ bỏ. Tháng 2 cùng năm, Frank Warren thông báo Saunders sẽ tăng hạng và tranh đai WBO hạng siêu trung. Anh đánh bại Shefat Isufi người Albania bằng quyết định thắng đồng thuận. Anh trở thành nhà vô địch thế giới hai hạng cân. Đó là danh hiệu lớn nhất đời anh. Rồi anh gặp Canelo. Hiệp tám, một cú móc phải của người Mexico đã làm vỡ xương hốc mắt của Saunders. Anh gục. Từ đó, anh không bao giờ bước lên võ đài chuyên nghiệp nữa. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, câu chuyện đã không đáng viết. Điều đáng nói là cách một con người rơi khỏi võ đài và tiếp đất bằng gì. Năm 2026, Saunders bị kết tội hành hung và gây rối sau một vụ việc tại tiệc mừng em bé ở Poppy's Club, Bulkington, tháng 11 cùng năm. Video từ camera an ninh cho thấy Saunders dùng chai bia như một vũ khí. Anh dùng nó ba lần. Trong cuộc ẩu đả, một người bị đâm xuyên tay bằng dao bấm. Một người khác được cho là xuất hiện với súng. Tòa án Warwick Crown Court nghe rằng Saunders là một trong chín người liên quan. Anh bị mô tả là say xỉn, tiếp tục uống nhiều, và có lời lẽ xúc phạm người Ireland. Thẩm phán Thomas Rochford đã phạt Saunders 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo trong 18 tháng. Ông nói thẳng vào mặt cựu võ sĩ: 'Bị cáo từng là một võ sĩ có kỹ năng và danh tiếng ở Olympic cũng như chuyên nghiệp. Bị cáo liên quan ở mức nghiêm trọng hơn ba người khác có mặt ở đây hôm nay, vì bị cáo dùng chai bia và tham gia ở mức độ lớn trong hành vi phạm tội này.' Saunders còn phải nộp 1.000 bảng án phí và 1.000 bảng tiền phạt, cùng 200 giờ lao động công ích. Đây không phải lần đầu Saunders vướng vòng lao lý. Trước đó, anh từng bị quay lại cảnh chửi bới cảnh sát khi bị bắt vì săn bắt trái phép bằng chó. Anh cũng bị phạt 15.000 bảng vì đăng một video trên mạng xã hội cổ xúy bạo lực gia đình. Khi tôi đọc bản án, tôi không ngạc nhiên. Tôi buồn. Nếu bạn theo dõi Saunders từ khi anh còn đấm ở nghiệp dư, bạn biết một điều: tay đấm này có tố chất của một nhà vô địch sáng giá. Anh có kỹ thuật. Anh có sức mạnh. Anh có cái đầu lạnh trên võ đài. Điều anh thiếu là sự kiểm soát bên ngoài võ đài. Hãy nhìn vào dữ liệu. Trong 30 trận chuyên nghiệp, Saunders thắng 30, trong đó 14 trận thắng bằng knockout. Đó là tỷ lệ 100%. Rất ít võ sĩ duy trì được tỷ lệ đó qua nhiều hạng cân khác nhau. Nhưng ngoài võ đài, anh thua gần như tất cả các trận. Có một chi tiết trong bản án mà tôi muốn bạn chú ý. Saunders không nổi điên ngay lập tức. Anh lao vào muộn hơn. Thẩm phán Rochford đã ghi nhận điều đó: 'Tôi lưu ý rằng bị cáo không lao vào ngay từ đầu, bị cáo tham gia một lát sau.' Đó là một chi tiết nhỏ. Nhưng nó cho thấy Saunders có thời gian để suy nghĩ. Anh ta chọn tham gia. Anh ta không bị cuốn vào. Anh ta tự bước vào. Đây là điều tôi muốn nói với tư cách một người làm thể thao. Một võ sĩ chuyên nghiệp được huấn luyện để kiểm soát cảm xúc dưới áp lực. Đó là kỹ năng sống còn. Nếu bạn không kiểm soát được cảm xúc khi bị đánh vào mặt, bạn sẽ gục. Saunders đã kiểm soát được cảm xúc đó trong 30 trận đấu chuyên nghiệp. Nhưng khi bước ra khỏi võ đài, anh ta không còn ai nhắc nhở. Không còn huấn luyện viên. Không còn trọng tài. Không còn đối thủ xứng tầm. Chỉ còn chính anh và những quyết định của mình. Và anh đã chọn sai. Có người sẽ nói: 'Saunders là một tay đấm có vấn đề về tâm lý. Anh ta cần được giúp đỡ.' Tôi đồng ý. Nhưng tôi cũng nói thẳng: sự giúp đỡ không thể đến nếu người ta không chịu nhận. Saunders đã có cơ hội. Anh có tiền. Anh có danh tiếng Anh có một gia đình. Nhưng anh chọn say. Nhìn lại sự nghiệp của Saunders, có một mẫu hình rõ ràng. Anh gây chuyện khi đang ở đỉnh cao. Năm 2026, sau khi đoạt đai WBO hạng trung, anh dính doping. Năm 2026, sau trận thua Canelo, anh dính ẩu đả. Mỗi lần thất bại, anh không đứng dậy. Anh ngã tiếp. Đó là một mẫu hình tâm lý. Khi bạn quen thắng bằng cách đấm vào mặt người khác, bạn không bao giờ học được cách thua. Và Saunders thua lần đầu tiên trong sự nghiệp chuyên nghiệp trước Canelo. Anh ta đã thua theo cách tồi tệ nhất: thua về thể xác, thua về tinh thần, và thua về nhân cách. Có một chi tiết tôi muốn đào sâu. Trong vụ ẩu đả, Saunders bị mô tả là có lời lẽ xúc phạm người Ireland. Saunders có dòng máu du mục Ireland từ phía ông bà. Anh lớn lên trong một gia đình mà tiếng Ireland và tiếng Anh trộn lẫn. Vậy mà anh lại xúc phạm chính gốc gác của mình. Đó là điều tôi gọi là 'bẫy việt vị trong nhân cách.' Bạn tự đẩy mình vào thế việt vị. Bạn không bị ai đẩy. Bạn tự bước lên. Và khi trọng tài thổi còi, bạn đứng đó, một mình. Saunders hiện 37 tuổi. Anh đã không đấm một trận chuyên nghiệp nào kể từ tháng 5 năm 2026. Án treo 18 tháng có nghĩa là nếu anh phạm tội trong thời gian đó, anh sẽ vào tù thật. 200 giờ lao động công ích. 2.000 bảng tiền phạt và án phí. Một bản án treo. Một sự nghiệp treo. Một cuộc đời treo. Tôi không viết bài này để dạy đời. Tôi viết vì tôi đã từng thấy nhiều tài năng thể thao bị chính họ đánh bại. Và mỗi lần như vậy, tôi đều tự hỏi: nếu họ có một người bên cạnh để nói thẳng, liệu mọi chuyện có khác không? Saunders từng có tất cả. Anh có một cú đấm đủ mạnh để làm gục bất kỳ ai. Anh có một cái đầu đủ lạnh để giữ đai vô địch. Nhưng anh không có một trái tim đủ bình tĩnh để giữ chính mình. Và đó là bi kịch lớn nhất của một võ sĩ. Bạn có thể thua một trận đấu và trở lại. Nhưng khi bạn thua chính mình trong một cuộc ẩu đả ở tiệc mừng em bé, bạn không còn đối thủ nào để đánh nữa. Bạn chỉ còn một người để đánh bại: chính mình. Saunders chưa đánh bại được người đó. Và tôi không chắc anh ta sẽ làm được trong 18 tháng tới.